Kennisbank

Kun je een horecabedrijf starten zonder Alcoholwetvergunning?

29 oktober 2026 · 5 min. leestijd · Vergunningen

Kun je een horecabedrijf starten zonder Alcoholwetvergunning? 

U wilt een restaurant, lunchroom of café openen. De locatie is gevonden en u werkt aan de voorbereidingen. Misschien wilt u alcohol schenken bij het diner, maar misschien kiest u juist voor een alcoholvrij concept. In beide gevallen is het belangrijk om vooraf te bepalen welke vergunningen uw onderneming nodig heeft. 

Een Alcoholwetvergunning is niet voor iedere horecazaak verplicht. De vergunning is met name van belang wanneer u alcoholhoudende dranken wilt schenken voor gebruik ter plaatse. Wat betekent dit voor uw plannen en welke gevolgen heeft het als u alcohol schenkt zonder de vereiste vergunning? 

Wanneer heeft u een Alcoholwetvergunning nodig? 

De Alcoholwet regelt onder andere de verstrekking en verkoop van alcoholhoudende dranken. Wilt u in uw restaurant of café alcohol schenken aan gasten, dan heeft u daarvoor in de regel een Alcoholwetvergunning nodig. Dit geldt bijvoorbeeld voor een restaurant waar wijn bij het diner wordt geschonken of een café waar bier en andere alcoholhoudende dranken verkrijgbaar zijn. 

De vergunning wordt aangevraagd bij de gemeente waar de onderneming is gevestigd. Daarbij gelden wettelijke voorwaarden zoals de ondernemer, de leidinggevenden en de inrichting van de horecagelegenheid. 

Het is verstandig om deze verplichtingen al tijdens de voorbereiding van uw onderneming te onderzoeken. Zo voorkomt u dat u uw bedrijfsvoering moet aanpassen omdat een noodzakelijke vergunning ontbreekt. 

Kun je een horecabedrijf starten zonder Alcoholwetvergunning? 

Ja, dat kan. Wanneer u geen alcohol schenkt en uw bedrijfsactiviteiten geen andere vergunningplicht voor alcoholverkoop met zich meebrengen, kunt u in principe een horecabedrijf starten zonder Alcoholwetvergunning. 

Dit kan bijvoorbeeld relevant zijn voor een lunchroom die uitsluitend koffie, thee, frisdrank en alcoholvrije dranken aanbiedt. Ook een restaurant dat bewust kiest voor een volledig alcoholvrij concept kan zonder deze vergunning werken, zolang het geen activiteiten uitvoert waarvoor de vergunning wel vereist is. 

Dat u geen alcohol schenkt, betekent echter niet dat u geen andere vergunningen nodig heeft. Afhankelijk van de locatie en de bedrijfsactiviteiten kan bijvoorbeeld een exploitatievergunning, omgevingsvergunning of terrasvergunning vereist zijn. De gemeentelijke regelgeving bepaalt welke verplichtingen voor uw onderneming gelden. 

Wilt u later alsnog alcohol gaan schenken? Controleer dan eerst welke vergunning nodig is en vraag deze aan voordat u met de alcoholverstrekking begint. 

Welke voorwaarden gelden voor een Alcoholwetvergunning? 

Wanneer u alcohol wilt schenken in uw horecabedrijf, moet u voldoen aan de voorwaarden van de Alcoholwet. De gemeente beoordeelt uw aanvraag aan de hand van de geldende wettelijke vereisten. 

Leeftijd en registratie van leidinggevenden 

Voor leidinggevenden gelden eisen met betrekking tot leeftijd, betrouwbaarheid en kennis van sociale hygiëne. In beginsel moeten zij minimaal 21 jaar zijn en voldoen aan de toepasselijke eisen voor inschrijving in het Register Sociale Hygiëne. 

Welke personen op de vergunning moeten worden vermeld en aan welke voorwaarden zij moeten voldoen, moet aan de hand van de concrete situatie worden vastgesteld. 

Eisen aan de inrichting 

Ook de inrichting van uw horecabedrijf moet voldoen aan de wettelijke voorschriften. Daarbij kunnen eisen gelden voor de ruimten waarin alcohol wordt geschonken en de voorzieningen van de horecagelegenheid. 

Controleer daarom vooraf of het pand geschikt is voor de beoogde exploitatie. Wanneer aanpassingen nodig zijn, kunnen deze gevolgen hebben voor uw planning en de kosten van de start. 

Een volledige aanvraag 

Bij de aanvraag moet u de gegevens en documenten aanleveren die de gemeente vereist. Denk aan gegevens over de onderneming, de leidinggevenden en de inrichting. Afhankelijk van de situatie kan de gemeente aanvullende informatie nodig hebben. 

Een onvolledige aanvraag kan tot vertraging leiden. Het is daarom verstandig om vooraf bij de gemeente te controleren welke stukken u moet indienen en welke procedure van toepassing is.

Wat is het verschil tussen een Alcoholwetvergunning en een exploitatievergunning? 

Deze vergunningen hebben verschillende functies en mogen niet met elkaar worden verward. 

Een exploitatievergunning heeft betrekking op het exploiteren van uw horecazaak en is bedoeld om de openbare orde, de veiligheid en de leefbaarheid in de omgeving te waarborgen. Of u deze vergunning nodig heeft, is mede afhankelijk van de gemeentelijke regels. 

De Alcoholwetvergunning heeft betrekking op het verstrekken van alcoholhoudende dranken binnen de reikwijdte van de Alcoholwet. Met alleen een exploitatievergunning mag u dus niet automatisch alcohol schenken. 

Andersom betekent het bezit van een Alcoholwetvergunning niet dat u automatisch aan alle overige vergunningseisen voldoet. Controleer daarom welke vergunningen en eventuele aanvullende toestemmingen u nodig heeft voor uw specifieke bedrijfsactiviteiten. 

Wat zijn de gevolgen van alcohol schenken zonder vergunning? 

Alcohol schenken zonder de vereiste Alcoholwetvergunning kan leiden tot gemeentelijke handhaving. De gevolgen zijn afhankelijk van de omstandigheden en de geldende regels. 

De gemeente kan bijvoorbeeld een last onder dwangsom opleggen of een bestuurlijke boete opleggen wanneer daarvoor een wettelijke grondslag bestaat. Ook kan de gemeente maatregelen treffen waardoor de alcoholverstrekking moet worden beëindigd. In bepaalde gevallen kan dit gevolgen hebben voor een bestaande vergunning. 

Daarnaast kan het ontbreken van een vereiste vergunning financiële gevolgen hebben. U kunt bijvoorbeeld kosten maken voor personeel, voorraad en inrichting, terwijl u de geplande bedrijfsactiviteiten nog niet rechtmatig kunt uitvoeren. 

Voor een ondernemer die een nieuwe zaak opent of een bestaande onderneming overneemt, kan dit bovendien leiden tot vertraging en onzekerheid over de openingsdatum. Het is daarom belangrijk om de vergunningplicht vooraf vast te stellen en niet pas op het moment van opening.

Waar moet u op letten bij de overname van een horecabedrijf? 

Ook bij de overname van een bestaand restaurant of café verdient de Alcoholwetvergunning extra aandacht. Dat de vorige ondernemer alcohol mocht schenken, betekent niet automatisch dat u als nieuwe ondernemer onder dezelfde vergunning verder kunt. 

Controleer vóór de overname welke vergunningen aanwezig zijn en welke gevolgen de wijziging van ondernemer of ondernemingsvorm heeft. In veel gevallen moet een nieuwe vergunning worden aangevraagd. De concrete verplichtingen hangen af van de situatie en de gemeentelijke procedure. 

Neem de vergunningen daarom mee in de voorbereiding van de overname. Bespreek tijdig met de gemeente welke aanvraag nodig is en houd rekening met de behandeltermijn. Zo voorkomt u dat de overname plaatsvindt terwijl u nog niet aan alle voorwaarden voor uw geplande bedrijfsvoering voldoet. 

Een goede voorbereiding voorkomt vergunningsproblemen 

Of u een horecabedrijf zonder Alcoholwetvergunning kunt starten, hangt vooral af van de activiteiten die u wilt uitvoeren. Een alcoholvrij horecaconcept kan in principe zonder deze vergunning worden geëxploiteerd, maar voor het schenken van alcoholhoudende dranken is in de regel wel een vergunning vereist. 

HORECAVEST helpt u bij de voorbereiding van uw horecaonderneming of -overname. Door de geplande activiteiten, de locatie en de relevante vergunningseisen tijdig in kaart te brengen, krijgt u beter inzicht in de stappen die nodig zijn om uw plannen uit te voeren.

Artikel delenLinkedInFacebookWhatsAppE-mail

Verder lezen

Relevante artikelen

Bellen