Wat staat er in een franchiseovereenkomst? Dit zijn de belangrijke afspraken voor horecaondernemers
Wilt u een restaurant openen onder de naam van een bekende horecaketen? Of wilt u uw bestaande horecazaak aansluiten bij een franchiseformule? Dan krijgt u te maken met een franchiseovereenkomst. Hierin leggen de franchisegever en franchisenemer vast onder welke voorwaarden zij samenwerken, welke verplichtingen zij hebben en welke vergoedingen daarbij horen.
Voor horecaondernemers is het belangrijk om deze afspraken vooraf goed te begrijpen. Ze kunnen namelijk invloed hebben op de dagelijkse bedrijfsvoering, de financiële ruimte en de mogelijkheden om de onderneming later te verkopen of de samenwerking te beëindigen.
Maar welke afspraken horen in een franchiseovereenkomst thuis? En waar moet u als horecaondernemer op letten voordat u tekent?
1. De franchiseformule en het gebruik van de handelsnaam
Een belangrijk onderdeel van de franchiseovereenkomst is de franchiseformule. Hierin staat welk concept de franchisenemer mag gebruiken en aan welke voorwaarden hij zich moet houden.
Bij een horecaconcept kan dit bijvoorbeeld gaan om de naam van het restaurant, het logo, de menukaart, de inrichting, de huisstijl en de manier waarop gerechten worden bereid en geserveerd. Ook kunnen afspraken worden gemaakt over de kwaliteit van de producten, de service en de uitstraling van de vestiging.
De overeenkomst bepaalt welke rechten de franchisegever aan de franchisenemer verleent en welke onderdelen van de formule verplicht moeten worden toegepast. Daarbij kan ook worden verwezen naar een franchise manual waarin de praktische voorschriften verder zijn uitgewerkt. Waar moet u op letten? Controleer welke onderdelen van de formule vaststaan en op welke punten u zelf keuzes kunt maken. Zo weet u vooraf hoeveel ruimte u heeft om uw restaurant af te stemmen op uw locatie, doelgroep en lokale markt.
2. De financiële verplichtingen en vergoedingen
Aan het gebruik van een franchiseformule zijn doorgaans kosten verbonden. De franchiseovereenkomst moet duidelijkheid geven over de vergoedingen die u betaalt en de voorwaarden die daarvoor gelden.
Denk bijvoorbeeld aan:
> Entreefee: een eenmalige vergoeding voor het toetreden tot de franchiseformule.
> Franchisevergoeding: een periodieke vergoeding voor het gebruik van de formule, bijvoorbeeld een vast bedrag of een percentage van de omzet.
> Marketingbijdrage: een bijdrage aan gezamenlijke reclamecampagnes en andere marketingactiviteiten.
> Overige kosten: bijvoorbeeld kosten voor opleidingen, software, verplichte aanpassingen aan de vestiging of bepaalde diensten.
Niet iedere franchiseformule hanteert dezelfde vergoedingen. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de hoogte van de kosten te kijken, maar ook naar de berekeningswijze, betaaltermijnen en eventuele aanvullende verplichtingen.
Waar moet u op letten? Breng alle vaste en variabele kosten in kaart en neem deze mee in uw ondernemingsplan. Een restaurant kan een goede omzet behalen, maar door hoge franchisevergoedingen, huurkosten, personeelskosten en inkoopuitgaven blijft er weinig winst over.
3. De ondersteuning door de franchisegever
Bij franchise maakt u gebruik van een bestaande formule en de kennis die daarbij hoort. De franchisegever kan ondersteuning bieden bij bijvoorbeeld de opening van een nieuwe vestiging, de opleiding van personeel, marketing, productontwikkeling en de bedrijfsvoering.
In de franchiseovereenkomst is het daarom belangrijk om vast te leggen welke ondersteuning u mag verwachten en onder welke voorwaarden deze wordt aangeboden.
Voor een horecaondernemer kan dit bijvoorbeeld betekenen dat de franchisegever helpt bij het samenstellen van het assortiment, richtlijnen geeft voor de bediening of ondersteuning biedt bij landelijke promotieacties.
De franchisegever heeft bovendien een wettelijke verplichting om de franchisenemer bijstand en commerciële en technische ondersteuning te bieden die redelijkerwijs nodig is voor de uitvoering van de franchiseovereenkomst.
Waar moet u op letten? Kijk niet alleen naar wat de franchisegever tijdens de start belooft, maar ook naar de ondersteuning tijdens de looptijd van de overeenkomst. Controleer welke diensten daadwerkelijk zijn inbegrepen en voor welke werkzaamheden extra kosten kunnen worden berekend.
4. De vestigingslocatie en het huurcontract
De locatie speelt een belangrijke rol bij het succes van een horecazaak. Denk aan de bereikbaarheid, de passantenstroom, de doelgroep en de concurrentie in de omgeving. Daarom kunnen in een franchiseovereenkomst afspraken staan over de vestigingsplaats, het werkgebied en eventuele exclusiviteit binnen een bepaald gebied.
Daarnaast moet duidelijk zijn hoe de bedrijfsruimte wordt geregeld. De franchisenemer kan bijvoorbeeld zelf een pand huren, terwijl de franchisegever betrokken is bij de selectie van de locatie. In andere gevallen kan de franchisegever zelf verhuurder zijn of een rol spelen bij de totstandkoming van het huurcontract.
Het is belangrijk om de franchiseovereenkomst en de huurovereenkomst in samenhang te bekijken. De looptijd van beide overeenkomsten, de huurverplichtingen en de mogelijkheden om de samenwerking te beëindigen, kunnen namelijk op elkaar van invloed zijn.
Waar moet u op letten? Controleer of de looptijd van het huurcontract aansluit op die van de franchiseovereenkomst. Onderzoek ook wat er gebeurt met het pand als de franchise samenwerking eerder eindigt dan verwacht.
5. Inkoop, leveranciers en de dagelijkse bedrijfsvoering
Bij veel horecaconcepten zijn afspraken over inkoop en leveranciers onderdeel van de samenwerking. Franchisegever kan bijvoorbeeld voorschrijven dat bepaalde ingrediënten, verpakkingen of andere producten bij aangewezen leveranciers worden afgenomen.
Dit kan bijdragen aan een herkenbare kwaliteit en presentatie binnen de keten. Tegelijkertijd kan een verplichte inkoopregeling invloed hebben op uw kosten en de vrijdag om zelf leveranciers te kiezen.
Ook kunnen afspraken worden gemaakt over openingstijden, assortiment, hygiëne, personeelsopleiding, administratie en de inrichting van het restaurant.
Waar moet u op letten? Ga na welke verplichtingen gelden en hoeveel vrijdag u behoudt bij het dagelijkse beheer van uw onderneming. Controleer ook of de inkoopvoorwaarden en eventuele verplichte investeringen financieel haalbaar zijn.
6. De looptijd, verlenging en beëindiging
Een franchiseovereenkomst wordt doorgaans voor een bepaalde periode aangegaan. In de overeenkomst staat hoe lang de samenwerking duurt, of verlenging mogelijk is en aan welke voorwaarden u daarvoor moet voldoen.
Ook is van belang onder welke omstandigheden de overeenkomst tussentijds kan worden beëindigd. Denk bijvoorbeeld aan een ernstige tekortkoming, het niet nakomen van betalingsverplichtingen of het niet voldoen aan belangrijke voorschriften van de franchiseformule.
Daarnaast kunnen afspraken gelden over de overdracht van de onderneming, het gebruik van de handelsnaam na beëindiging en de afhandeling van lopende verplichtingen.
Waar moet u op letten? Controleer welke opzegtermijnen en beëindigingsgronden gelden en welke gevolgen een voortijdig einde heeft. Zo voorkomt u dat u bij het stoppen met uw restaurant onverwacht met langdurige verplichtingen of hoge kosten blijft zitten.
7. Goodwill en de verkoop van uw horecazaak
Heeft u gedurende de samenwerking een goedlopende horecazaak opgebouwd? Dan kan bij beëindiging van de franchiseovereenkomst de vraag ontstaan of er goodwill aanwezig is en hoe deze wordt berekend.
Goodwill kan onder meer samenhangen met de reputatie, de klantenkring en de winstgevendheid van de onderneming. Bij een franchisevestiging kan ook van belang zijn welk deel van de waarde aan de franchiseformule is toe te rekenen en welk deel door de franchisenemer zelf is opgebouwd.
De Wet franchise stelt daarom eisen aan de afspraken over de vaststelling van goodwill en de vergoeding daarvan in bepaalde situaties waarin de franchisegever de franchise onderneming overneemt.
Ook is het belangrijk om vast te leggen of en onder welke voorwaarden u uw horecazaak aan een derde mag overdragen. De franchisegever kan bijvoorbeeld voorwaarden stellen aan de geschiktheid van een opvolgende franchisenemer.
Waar moet u op letten? Controleer vooraf hoe de waarde van de onderneming wordt vastgesteld, welke rol goodwill daarbij speelt en wat er gebeurt als u uw horecazaak wilt verkopen. Dit kan van grote invloed zijn op de financiële afhandeling van uw onderneming.
8. Het concurrentiebeding na beëindiging
In een franchiseovereenkomst kan een concurrentiebeding staan. Daarmee wordt de franchisenemer onder bepaalde voorwaarden beperkt in het starten of exploiteren van een concurrerende onderneming na afloop van de samenwerking.
Voor een horecaonderneming kan dit bijvoorbeeld betekenen dat hij na het beëindigen van een franchisecontract niet zomaar een vergelijkbaar restaurant onder een eigen naam mag openen in dezelfde omgeving.
Een soortgelijke bepaling is echter niet onbeperkt toegestaan. De Wet franchise stelt voorwaarden aan de geldigheid ervan. Zo mag het beding in beginsel niet langer dan één jaar na het einde van de overeenkomst gelden. Ook moet het geografische bereik beperkt blijven tot het gebied waarbinnen de franchisenemer de franchiseformule heeft geëxploiteerd, en moet het beding noodzakelijk zijn om de overgedragen kennis te beschermen.
Waar moet u op letten? Bekijk zorgvuldig welke activiteiten, locaties en periode onder het concurrentiebeding vallen. Zo weet u welke mogelijkheden u na beëindiging van de samenwerking nog heeft.
9. De informatieplicht en de bedenktijd vóór ondertekening
De afspraken in een franchiseovereenkomst beginnen niet pas op het moment dat beide partijen hun handtekening zetten. Ook vóór het sluiten van de overeenkomst gelden wettelijke verplichtingen.
De franchisegever moet de beoogde franchisenemer tijdig informeren over onder meer de franchiseformule, de financiële verplichtingen, de overeenkomst en relevante bedrijfsinformatie. Ook moet de franchisenemer de franchisegever de informatie verstrekken die nodig is om de financiële situatie te beoordelen.
Na verstrekking van de wettelijk vereiste informatie geldt in beginsel een bedenktijd van vier weken voordat de franchiseovereenkomst wordt gesloten. In deze periode krijgt de beoogde franchisenemer de gelegenheid om de informatie te bestuderen, advies in te winnen en de risico’s te onderzoeken. De wet beperkt in deze periode ook bepaalde handelingen van de franchisegever, zoals het afdwingen van betalingen of investeringen die samenhangen met de nog te sluiten overeenkomst.
Waar moet u op letten? Neem de tijd om de overeenkomst, de bijlagen en de financiële informatie zorgvuldig te beoordelen. Laat onduidelijke bepalingen zo nodig juridisch controleren voordat u zich aan de samenwerking verbindt.
Wat kan HORECAVEST voor u betekenen?
Een franchiseovereenkomst bevat afspraken die verder gaan dan het gebruik van een naam of een herkenbaar horecaconcept. De voorwaarden kunnen invloed hebben op uw dagelijkse bedrijfsvoering, uw financiële verplichtingen en de toekomst van uw onderneming.
Gaat u een horecazaak starten binnen een franchiseformule, wilt u een bestaande vestiging overnemen of overweegt u uw restaurant te verkopen? Dan is het verstandig om de franchiseovereenkomst tijdig te betrekken bij uw plannen. Ook de huurvoorwaarden, de locatie en de overdraagbaarheid van de onderneming verdienen daarbij aandacht.
HORECAVEST denkt met horecaondernemers mee over de aankoop, verkoop, verhuur en het beheer van bedrijfsvastgoed. Zo kunt u alle vastgoedgerelateerde zaken van uw plannen zorgvuldig in kaart brengen en beter voorbereid beslissingen nemen over uw horecazaak.